شاید فکر کنید تعویض روغن موتور فقط یک کار ساده‌ی دوره‌ای است، اما همین کار به ظاهر ساده، تفاوت بین یک موتور سالم و موتوری پرهزینه را رقم می‌زند. خیلی از رانندگان تا زمانی که صدای غیرعادی از موتور نشنوند یا چراغ روغن روشن نشود، به فکر تعویض روغن نمی‌افتند؛ در حالی‌که دیر عوض کردن روغن می‌تواند به‌مرور باعث کاهش توان، افزایش مصرف سوخت و حتی خرابی جدی موتور شود.

تعویض روغن موتور ماشین چیست؟

در این مطلب از شرکت زرین شیمی امید به زبان ساده بررسی می‌کنیم چه زمانی باید روغن را عوض کنید، چه نشانه‌هایی هشدار می‌دهند و هنگام تعویض دقیقاً به چه نکاتی باید توجه داشته باشید تا موتور خودرو همیشه نرم، کم‌صدا و سالم کار کند.

تعویض روغن موتور یکی از اصلی‌ترین و ساده‌ترین کارهای نگهداری خودرو است که تأثیر زیادی بر عمر و سلامت موتور دارد. در این فرآیند، روغن قدیمی و آلوده که در اثر حرارت و کارکرد زیاد خاصیت خود را از دست داده، از موتور تخلیه می‌شود و روغن تازه و تمیز جای آن را می‌گیرد.

روغن موتور وظیفه دارد قطعات متحرک داخل موتور را روان کند، اصطکاک را کاهش دهد و گرمای اضافی را از بین ببرد. اما با گذشت زمان، ذرات فلز، گرد و غبار و رسوبات سوخت در آن جمع می‌شود و باعث می‌شود روغن غلیظ و تیره شود و دیگر نتواند به‌خوبی از موتور محافظت کند. اگر این روغن در زمان مناسب تعویض نشود، به‌تدریج باعث افزایش استهلاک، افت عملکرد و حتی آسیب جدی به موتور می‌شود.

علائم رسیدن زمان تعویض روغن موتور

خیلی وقت‌ها ماشین خودش به‌وضوح به ما می‌گوید که «وقت تعویض روغن رسیده»  فقط باید بلد باشیم نشانه‌ها را درست تشخیص دهیم.

  1. روشن شدن چراغ روغن یا تعویض روغن
    این واضح‌ترین هشدار است. وقتی چراغ روغن روی داشبورد روشن می‌شود، معمولاً یعنی فشار روغن پایین آمده یا مقدار آن کافی نیست. در این مرحله، حتماً سطح روغن را بررسی کنید و اگر چراغ خاموش نشد، بهتر است خودرو را به تعمیرکار نشان دهید تا از سلامت پمپ روغن و فیلتر مطمئن شود.
  2. تغییر رنگ یا بوی روغن
    روغن تازه معمولاً رنگی شفاف مایل به کهربایی دارد، اما با گذشت زمان و جذب آلودگی‌ها، تیره و کدر می‌شود. اگر هنگام چک کردن متوجه رنگ سیاه غلیظ یا بوی سوختگی شدید، یعنی روغن کارایی خود را از دست داده و باید فوراً تعویض شود.
  3. کاهش شتاب و نرمی موتور
    وقتی روغن فرسوده می‌شود، قطعات داخل موتور به‌درستی روان‌کاری نمی‌شوند و اصطکاک بالا می‌رود. نتیجه‌اش کاهش شتاب، سنگینی موتور و حتی افزایش مصرف سوخت است. اگر حس کردید ماشینتان مثل قبل نمی‌کشد، قبل از هر چیز سراغ وضعیت روغن بروید.
  4. صداهای غیرعادی از موتور
    صدای تق‌تق، ضربه‌های ریز یا کوبش در هنگام روشن کردن ماشین معمولاً نشانه آن است که روغن دیر به قطعات رسیده یا خاصیت روان‌کاری‌اش را از دست داده است. بی‌توجهی به این صداها می‌تواند منجر به سایش جدی قطعات شود.
  5. بوی روغن سوخته یا دود اگزوز
    اگر بوی روغن سوخته از داخل کابین یا اطراف موتور حس کردید، احتمال نشتی روغن روی بخش‌های داغ موتور وجود دارد. اما خروج دود آبی از اگزوز معمولاً نشانه‌ی روغن‌ سوزی ماشین است؛ یعنی روغن وارد سیلندر شده و همراه سوخت می‌سوزد. در این حالت سطح روغن سریع کم می‌شود و باید خودرو را برای بررسی فنی به تعمیرکار نشان دهید.
  6. کاهش سطح روغن روی گیج
    پایین آمدن سطح روغن نسبت به علامت استاندارد روی گیج، نشان می‌دهد یا موتور در حال مصرف روغن بیش از حد است یا نشتی وجود دارد. در هر دو حالت، تأخیر در رسیدگی می‌تواند خسارت سنگینی به موتور وارد کند.

زمان مناسب تعویض روغن موتور و عوامل مؤثر

مدت زمان تعویض روغن موتور ثابت نیست و به عوامل مختلفی بستگی دارد. مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

  • نوع موتور خودرو
    موتورهای پرقدرت، توربوشارژ و تعداد سیلندر بیشتر، معمولاً مصرف روغن بالاتری دارند و نیاز به تعویض زودتر دارند. فناوری به‌کار رفته در موتور و نوع سوخت هم روی زمان تعویض تاثیر می‌گذارد.
  • سال ساخت و میزان کارکرد خودرو
    خودروهای قدیمی یا پرکارکرد، نسبت به مدل‌های جدیدتر، روغن را سریع‌تر مصرف می‌کنند و نیاز به تعویض زودتر دارند.
  • نوع روغن موتور
    کیفیت و مشخصات روغن موتور (ویسکوزیته، تابستانی یا زمستانی بودن، استانداردهای تولید) نقش مهمی در تعیین زمان تعویض دارد. استفاده از روغن نامناسب به جای بهترین روغن موتور ماشین باعث فرسودگی سریع‌تر موتو خودرو و کاهش کارایی آن می‌شود.
  • شرایط رانندگی
    رانندگی در ترافیک سنگین، با سرعت بالا، درجا کار کردن طولانی، حمل بار سنگین یا مسیرهای کوتاه و مکرر، روغن را زودتر فرسوده می‌کند.
  • شرایط محیطی
    رانندگی در محیط‌های مرطوب، گرد و غبار زیاد یا جاده‌های ناهموار، مصرف روغن را افزایش می‌دهد و زمان تعویض را کوتاه‌تر می‌کند.
  • کیفیت و نوع سوخت
    سوخت با کیفیت پایین، باعث مصرف بیشتر روغن می‌شود؛ سوخت با اکتان بالا، به عملکرد بهتر روغن کمک می‌کند.
  • تعویض فیلتر روغن و هوا
    فیلترهای روغن و هوا در حفظ کارایی روغن موتور موثر هستند. فراموش کردن تعویض آن‌ها باعث افزایش مصرف روغن و کاهش عمر موتور می‌شود.

نکته: معمولاً توصیه می‌شود روغن موتور را هر ۵ تا ۱۰ هزار کیلومتر یا هر ۳ تا ۶ ماه یکبار (هرکدام زودتر برسد) تعویض کنید. این بازه بسته به نوع موتور، روغن و شرایط رانندگی ممکن است کوتاه‌تر یا طولانی‌تر شود، بنابراین همیشه وضعیت روغن و نشانه‌های موتور را بررسی نمایید.

نکات مهم برای تعویض اصولی روغن موتور

تعویض روغن موتور فقط خالی کردن و پر کردن دوباره نیست؛ دقت در چند مرحله ساده می‌تواند تفاوت زیادی در سلامت موتور ایجاد کند:

  • موتور را کمی گرم کنید، نه داغ. تخلیه روغن در حالت نیمه‌گرم باعث خروج کامل‌تر روغن و ذرات آلودگی می‌شود.
  • قبل از باز کردن پیچ تخلیه، درپوش پرکننده روغن را بردارید. این کار جریان روغن را سریع‌تر و کامل‌تر می‌کند.
  • واشر فیلتر روغن قدیمی را جدا کنید.باقی ماندن آن می‌تواند باعث نشتی و خرابی موتور شود.
  • فیلتر جدید را قبل از نصب کمی با روغن تازه پر کنید و حلقه آن را چرب کنید. این کار از روشن شدن خشک موتور جلوگیری می‌کند.
  • پیچ تخلیه و فیلتر را بیش از حد سفت نکنید. فشار زیاد می‌تواند رزوه‌ها و واشر را خراب کند.
  • از روغن و فیلتر باکیفیت و مطابق با استاندارد سازنده استفاده کنید. روغن بی‌کیفیت، حتی اگر زود به زود تعویض شود، نمی‌تواند از موتور محافظت کند.

کلام آخر

تعویض به‌موقع روغن موتور، ساده‌ترین اما مهم‌ترین اقدامی است که می‌تواند عمر موتور را افزایش دهد، مصرف سوخت را کاهش دهد و از هزینه‌های سنگین تعمیر جلوگیری کند. توجه به علائم هشداردهنده، استفاده از بهترین روغن موتور متناسب با نوع خودرو و رعایت اصول تعویض، نقش تعیین‌کننده‌ای در سلامت خودرو دارد.

در این میان، انتخاب روغنی مطمئن و باکیفیت اهمیت زیادی دارد.

 شرکت زرین شیمی امید با رعایت کامل استانداردهای ملی و بین‌المللی، در مدت‌زمانی کوتاه توانسته در زمینه تولید روانکارها به موفقیت‌های چشمگیری دست یابد و با حضور در بازارهای صادراتی، جایگاه خود را به‌عنوان یکی از تولیدکنندگان پیشرو در صنعت روانکار تثبیت کند.